Skip to content

Dec. 5 HW

欧拉积分和曲线积分是数学分析中计算技巧性非常强、概念也很抽象的部分。


第一部分:核心知识点

本节主要讲了两类特殊的函数(用来算复杂积分的工具)和一种新的积分(在弯曲的线上做积分)。

1. 欧拉积分:Γ\Gamma 函数与 BB 函数

之前学的积分,比如 x2dx\int x^2 dx,都是初等函数。但很多积分算不出来具体的初等函数,于是数学家定义了两个"模具",只要积分长得像这个模具,就能直接算出答案。

工具 A:伽玛函数 Γ(s)\Gamma(s) (可以理解为“广义阶乘”)

  • 模具样子:积分区间是 (0,+)(0, +\infty),里面是“幂函数 ×\times 指数函数”。

    Γ(s)=0+xs1exdx(s>0)\Gamma(s) = \int_0^{+\infty} x^{s-1} e^{-x} \, dx \quad (s > 0)

  • 核心性质(必须背下来):
    1. 阶乘性质Γ(n+1)=n!\Gamma(n+1) = n! (当 nn 是整数)。例如 Γ(3)=2!=2\Gamma(3) = 2! = 2
    2. 递推公式Γ(s+1)=sΓ(s)\Gamma(s+1) = s \Gamma(s)
    3. 特殊值Γ(12)=π\Gamma(\frac{1}{2}) = \sqrt{\pi} (这个非常重要,做题常考)。

工具 B:贝塔函数 B(p,q)B(p, q)

  • 模具样子:积分区间是 (0,1)(0, 1),里面是“xx 的幂 ×\times (1x)(1-x) 的幂”。

    B(p,q)=01xp1(1x)q1dxB(p, q) = \int_0^1 x^{p-1} (1-x)^{q-1} \, dx

  • 三角形式(常用于正弦余弦的积分):

    B(p,q)=20π2sin2p1θcos2q1θdθB(p, q) = 2 \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin^{2p-1}\theta \cos^{2q-1}\theta \, d\theta

  • A与B的关系(万能公式):

    B(p,q)=Γ(p)Γ(q)Γ(p+q)B(p, q) = \frac{\Gamma(p)\Gamma(q)}{\Gamma(p+q)}

  • 余元公式(用来处理奇怪的分数):

    Γ(p)Γ(1p)=πsin(pπ)(0<p<1)\Gamma(p)\Gamma(1-p) = \frac{\pi}{\sin(p\pi)} \quad (0<p<1)

2. 第一类曲线积分 (对弧长的积分)

  • 直观理解:计算一段弯曲铁丝的质量——已知铁丝每一处的密度 ρ(x,y)\rho(x,y),沿着铁丝把所有微小的质量加起来。
  • 计算方法(口诀:“一换二代三积分”):
    1. :把曲线 LL 写成参数方程 {x=x(t)y=y(t)\begin{cases} x = x(t) \\ y = y(t) \end{cases}
    2. :把被积函数里的 x,yx, y 都换成 tt
    3. 算弧长微分ds=(x)2+(y)2dtds = \sqrt{(x')^2 + (y')^2} \, dt
    • 最后变成一个关于 tt 的普通定积分:αβf(x(t),y(t))(x)2+(y)2dt\int_\alpha^\beta f(x(t), y(t)) \sqrt{(x')^2 + (y')^2} \, dt

第二部分:P340 相关题目详细讲解

解答原则:能化成 Γ\GammaBB 函数的,尽量往那上面凑。

T1. 计算下列积分

(1) 01xx2dx\displaystyle \int_0^1 \sqrt{x - x^2} \, dx

  • 分析:看到积分区间 (0,1)(0,1) 和根号下的二次项,先提取公因式凑 BB 函数定义。
  • 步骤
    1. 变形被积函数:xx2=x(1x)=x1/2(1x)1/2\sqrt{x - x^2} = \sqrt{x(1-x)} = x^{1/2} (1-x)^{1/2}
    2. 这就完全符合 B(p,q)B(p,q) 的定义:01xp1(1x)q1dx\int_0^1 x^{p-1}(1-x)^{q-1} dx
    3. 这里 p1=1/2p=3/2p-1 = 1/2 \Rightarrow p = 3/2q1=1/2q=3/2q-1 = 1/2 \Rightarrow q = 3/2
    4. 原式 =B(32,32)= B(\frac{3}{2}, \frac{3}{2})
    5. 利用关系式:=Γ(3/2)Γ(3/2)Γ(3/2+3/2)=(12Γ(12))2Γ(3)= \frac{\Gamma(3/2)\Gamma(3/2)}{\Gamma(3/2+3/2)} = \frac{(\frac{1}{2}\Gamma(\frac{1}{2}))^2}{\Gamma(3)}
    6. 代入 Γ(1/2)=π,Γ(3)=2!=2\Gamma(1/2)=\sqrt{\pi}, \Gamma(3)=2! = 2
    7. 原式 =(12π)22=14π2=π8= \frac{(\frac{1}{2}\sqrt{\pi})^2}{2} = \frac{\frac{1}{4}\pi}{2} = \frac{\pi}{8}
  • 答案π8\frac{\pi}{8}

(2) 0πdx3cosx\displaystyle \int_0^\pi \frac{dx}{\sqrt{3 - \cos x}}

  • 分析:这道题比较特殊,它是一个椭圆积分,通常无法用简单的 Γ\Gamma 函数直接算出数值,除非这里有特殊技巧。但标准解法是化简为椭圆积分形式。如果是在考查欧拉积分的章节,可能存在特定参数技巧,但我们按标准步骤化简。
  • 步骤
    1. 利用半角公式:cosx=12sin2x2\cos x = 1 - 2\sin^2 \frac{x}{2}
    2. 分母变成 3(12sin2x2)=2+2sin2x2=21+sin2x2\sqrt{3 - (1 - 2\sin^2 \frac{x}{2})} = \sqrt{2 + 2\sin^2 \frac{x}{2}} = \sqrt{2} \sqrt{1 + \sin^2 \frac{x}{2}}
    3. t=x2t = \frac{x}{2},则 dx=2dtdx = 2 dt。当 x=0,t=0x=0, t=0;当 x=π,t=π2x=\pi, t=\frac{\pi}{2}
    4. 原式 =0π22dt21+sin2t=20π2dt1+sin2t= \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{2 dt}{\sqrt{2}\sqrt{1+\sin^2 t}} = \sqrt{2} \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{dt}{\sqrt{1+\sin^2 t}}
    • :这是一个第一类椭圆积分,通常记作 K(k)K(k) 形式,但无法算出像 π\pi 这样的简单数。
    • 修正思路:如果这是必做题,可能题目有误(例如分母是 2(1cosx)\sqrt{2(1-\cos x)} 就能算)。但如果必须按原题算,只能保留在椭圆积分形式或使用级数展开。鉴于这是普通练习题,这道题可能是让你练习化简,或者题目抄写时有偏差(比如可能是 0π/2...\int_0^{\pi/2} ...)。
    • 我们这里给出一个最简化的积分类形式:2F(π2,i)\sqrt{2} F(\frac{\pi}{2}, i) (涉及到虚数模,通常本科阶段不要求算出具体数)。
    • 建议:如果老师没有讲过椭圆积分,请检查题目是否抄错(例如是否为 0πdx1cosx\int_0^{\pi} \frac{dx}{\sqrt{1-\cos x}}? 那样能算)。
    • 假设题目无误的回答:该积分为第一类完全椭圆积分形式,值为 2K(1/2)2.622\sqrt{2} K(1/\sqrt{2}) \approx 2.622

(3) 01dx1xnn(n>1)\displaystyle \int_0^1 \frac{dx}{\sqrt[n]{1 - x^n}} \quad (n > 1)

  • 分析:把 1xnn\sqrt[n]{1-x^n} 处理成标准 BB 函数形式。
  • 步骤
    1. t=xnt = x^n,那么 x=t1/nx = t^{1/n}dx=1nt1n1dtdx = \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} dt
    2. 区间:x[0,1]t[0,1]x \in [0,1] \Rightarrow t \in [0,1]
    3. 被积函数 1(1xn)1/n=(1t)1/n\frac{1}{(1-x^n)^{1/n}} = (1-t)^{-1/n}
    4. 代入积分:01(1t)1/n1nt1n1dt=1n01t1n1(1t)1/ndt\int_0^1 (1-t)^{-1/n} \cdot \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} \, dt = \frac{1}{n} \int_0^1 t^{\frac{1}{n}-1} (1-t)^{-1/n} \, dt
    5. 这是 BB 函数:p=1n,q=11np = \frac{1}{n}, q = 1 - \frac{1}{n}
    6. 原式 =1nB(1n,11n)= \frac{1}{n} B(\frac{1}{n}, 1-\frac{1}{n})
    7. 利用余元公式 Γ(p)Γ(1p)=πsinpπ\Gamma(p)\Gamma(1-p) = \frac{\pi}{\sin p\pi}B(p,1p)=Γ(p)Γ(1p)=πsin(pπ)B(p, 1-p) = \Gamma(p)\Gamma(1-p) = \frac{\pi}{\sin(p\pi)}
    8. 结果 =1nπsin(πn)= \frac{1}{n} \cdot \frac{\pi}{\sin(\frac{\pi}{n})}
  • 答案πnsinπn\frac{\pi}{n \sin \frac{\pi}{n}}

(4) 0+xm11+xndx(n>m>0)\displaystyle \int_0^{+\infty} \frac{x^{m-1}}{1 + x^n} \, dx \quad (n > m > 0)

  • 分析:这是 BB 函数的另一种形式:0ya11+ydy=πsinaπ\int_0^\infty \frac{y^{a-1}}{1+y} dy = \frac{\pi}{\sin a\pi}(其实就是余元公式的变形)。
  • 步骤
    1. u=xnu = x^n,则 x=u1/nx = u^{1/n}dx=1nu1n1dudx = \frac{1}{n} u^{\frac{1}{n}-1} du
    2. 区间仍是 (0,+)(0, +\infty)
    3. 代入:0+(u1/n)m11+u1nu1n1du\int_0^{+\infty} \frac{(u^{1/n})^{m-1}}{1+u} \cdot \frac{1}{n} u^{\frac{1}{n}-1} \, du
    4. 整理指数:m1n+1n1=mn1\frac{m-1}{n} + \frac{1}{n} - 1 = \frac{m}{n} - 1
    5. 原式 =1n0+umn11+udu= \frac{1}{n} \int_0^{+\infty} \frac{u^{\frac{m}{n}-1}}{1+u} \, du
    6. 利用公式 0ua11+udu=πsinaπ\int_0^\infty \frac{u^{a-1}}{1+u} du = \frac{\pi}{\sin a\pi},这里 a=mna = \frac{m}{n}
    7. 因为 0<m<n0 < m < n,所以 0<a<10 < a < 1,公式成立。
  • 答案πnsinmπn\frac{\pi}{n \sin \frac{m\pi}{n}}

(5) 0+x4(1+x)2dx\displaystyle \int_0^{+\infty} \frac{\sqrt[4]{x}}{(1 + x)^2} \, dx

  • 分析:这符合 BB 函数的第三种定义:B(p,q)=0+xp1(1+x)p+qdxB(p, q) = \int_0^{+\infty} \frac{x^{p-1}}{(1+x)^{p+q}} \, dx
  • 步骤
    1. 被积函数为 x1/4(1+x)2\frac{x^{1/4}}{(1+x)^2}
    2. 对比 xp1x^{p-1},得 p1=1/4p=5/4p-1 = 1/4 \Rightarrow p = 5/4
    3. 对比分母 (1+x)p+q(1+x)^{p+q},得 p+q=25/4+q=2q=3/4p+q = 2 \Rightarrow 5/4 + q = 2 \Rightarrow q = 3/4
    4. 原式 =B(54,34)= B(\frac{5}{4}, \frac{3}{4})
    5. 利用 B(p,q)=Γ(p)Γ(q)Γ(p+q)B(p,q) = \frac{\Gamma(p)\Gamma(q)}{\Gamma(p+q)}=Γ(5/4)Γ(3/4)Γ(2)= \frac{\Gamma(5/4)\Gamma(3/4)}{\Gamma(2)}
    6. 分母 Γ(2)=1!=1\Gamma(2) = 1! = 1。分子用递推公式 Γ(5/4)=14Γ(1/4)\Gamma(5/4) = \frac{1}{4}\Gamma(1/4)
    7. 原式 =14Γ(14)Γ(34)= \frac{1}{4} \Gamma(\frac{1}{4}) \Gamma(\frac{3}{4})
    8. 利用余元公式 Γ(z)Γ(1z)\Gamma(z)\Gamma(1-z),这里 z=1/4z=1/4Γ(1/4)Γ(3/4)=πsin(π/4)=π2/2=2π\Gamma(1/4)\Gamma(3/4) = \frac{\pi}{\sin(\pi/4)} = \frac{\pi}{\sqrt{2}/2} = \sqrt{2}\pi
    9. 最终结果 =142π= \frac{1}{4} \cdot \sqrt{2}\pi
  • 答案2π4\frac{\sqrt{2}\pi}{4}

(6) 0π2sin7xcos12xdx\displaystyle \int_0^{\frac{\pi}{2}} \sin^7 x \cos^{\frac{1}{2}} x \, dx

  • 分析:直接套用三角形式的 BB 函数公式。
  • 步骤
    1. 公式:0π/2sinαxcosβxdx=12B(α+12,β+12)\int_0^{\pi/2} \sin^\alpha x \cos^\beta x \, dx = \frac{1}{2} B(\frac{\alpha+1}{2}, \frac{\beta+1}{2})
    2. 这里 α=7,β=1/2\alpha = 7, \beta = 1/2
    3. p=7+12=4p = \frac{7+1}{2} = 4q=1/2+12=34q = \frac{1/2+1}{2} = \frac{3}{4}
    4. 原式 =12B(4,34)=12Γ(4)Γ(3/4)Γ(4.75)= \frac{1}{2} B(4, \frac{3}{4}) = \frac{1}{2} \frac{\Gamma(4)\Gamma(3/4)}{\Gamma(4.75)}
    5. 利用递推公式 Γ(n+s)=(n+s1)sΓ(s)\Gamma(n+s) = (n+s-1)\dots s \Gamma(s) 化简分母: Γ(19/4)=1541147434Γ(3/4)\Gamma(19/4) = \frac{15}{4} \cdot \frac{11}{4} \cdot \frac{7}{4} \cdot \frac{3}{4} \Gamma(3/4)
    6. 分子 Γ(4)=3!=6\Gamma(4) = 3! = 6
    7. 代入:126Γ(3/4)15117344Γ(3/4)=32563465=2561155\frac{1}{2} \cdot \frac{6 \cdot \Gamma(3/4)}{\frac{15 \cdot 11 \cdot 7 \cdot 3}{4^4} \Gamma(3/4)} = \frac{3 \cdot 256}{3465} = \frac{256}{1155}
  • 答案2561155\frac{256}{1155}

(7) 0+xmexndx(m,n>0)\displaystyle \int_0^{+\infty} x^m e^{-x^n} \, dx \quad (m, n > 0)

  • 分析Γ\Gamma 函数的标准凑法。目的是把 exne^{-x^n} 变成 ete^{-t}
  • 步骤
    1. t=xnx=t1/nt = x^n \Rightarrow x = t^{1/n}dx=1nt1n1dtdx = \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} dt
    2. 代入积分:0+(t1/n)met1nt1n1dt\int_0^{+\infty} (t^{1/n})^m e^{-t} \cdot \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} \, dt
    3. 整理:1n0+tmnt1n1etdt=1n0+tm+1n1etdt\frac{1}{n} \int_0^{+\infty} t^{\frac{m}{n}} \cdot t^{\frac{1}{n}-1} e^{-t} \, dt = \frac{1}{n} \int_0^{+\infty} t^{\frac{m+1}{n}-1} e^{-t} \, dt
    4. 根据 Γ\Gamma 定义 0ts1etdt=Γ(s)\int_0^\infty t^{s-1} e^{-t} dt = \Gamma(s),这里 s=m+1ns = \frac{m+1}{n}
  • 答案1nΓ(m+1n)\frac{1}{n} \Gamma\left(\frac{m+1}{n}\right)

(8) 01xp1(1xn)q1dx(p,q,n>0)\displaystyle \int_0^1 x^{p-1} (1 - x^n)^{q-1} \, dx \quad (p, q, n > 0)

  • 分析:这是 BB 函数的变体,需要把 (1xn)(1-x^n) 变成 (1t)(1-t)
  • 步骤
    1. t=xnx=t1/nt = x^n \Rightarrow x = t^{1/n}dx=1nt1n1dtdx = \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} dt
    2. 代入:01(t1/n)p1(1t)q11nt1n1dt\int_0^1 (t^{1/n})^{p-1} (1-t)^{q-1} \cdot \frac{1}{n} t^{\frac{1}{n}-1} \, dt
    3. 整理 tt 的指数:p1n+1n1=pn1\frac{p-1}{n} + \frac{1}{n} - 1 = \frac{p}{n} - 1
    4. 原式 =1n01tpn1(1t)q1dt= \frac{1}{n} \int_0^1 t^{\frac{p}{n}-1} (1-t)^{q-1} \, dt
    5. 直接对照 BB 函数定义。
  • 答案1nB(pn,q)\frac{1}{n} B\left(\frac{p}{n}, q\right)

T2. 证明 0+exndx=1nΓ(1n)\displaystyle \int_0^{+\infty} e^{-x^n} \, dx = \frac{1}{n} \Gamma\left(\frac{1}{n}\right) 并求极限

  1. 证明等式
    • 利用 T1(7) 的结论,令 m=0m=0(即 x0=1x^0=1)。
    • 直接代入 T1(7) 结果:1nΓ(0+1n)=1nΓ(1n)\frac{1}{n} \Gamma(\frac{0+1}{n}) = \frac{1}{n} \Gamma(\frac{1}{n})。得证。
  2. 求极限 limn1nΓ(1n)\lim_{n \to \infty} \frac{1}{n} \Gamma(\frac{1}{n})
    • t=1nt = \frac{1}{n},当 nn \to \infty 时,t0+t \to 0^+
    • 原式变为 limt0+tΓ(t)\lim_{t \to 0^+} t \Gamma(t)
    • 利用性质 Γ(t+1)=tΓ(t)\Gamma(t+1) = t \Gamma(t)
    • 所以 limt0+tΓ(t)=limt0+Γ(t+1)=Γ(1)=0!=1\lim_{t \to 0^+} t \Gamma(t) = \lim_{t \to 0^+} \Gamma(t+1) = \Gamma(1) = 0! = 1
  • 结论:极限值为 1。

T3. 证明 Γ(s)\Gamma(s) 可导及导数公式

这是含参变量积分求导的问题。

  • 证明
    1. Γ(s)=0+xs1exdx\Gamma(s) = \int_0^{+\infty} x^{s-1} e^{-x} \, dx
    2. ss 求导,根据“积分符号下求导法则”,我们可以把导数 dds\frac{d}{ds} 移到积分号里面。
    3. 被积函数 f(x,s)=xs1ex=e(s1)lnxexf(x, s) = x^{s-1} e^{-x} = e^{(s-1)\ln x} e^{-x}
    4. ss 求偏导:s(xs1ex)=xs1exlnx\frac{\partial}{\partial s} (x^{s-1} e^{-x}) = x^{s-1} e^{-x} \cdot \ln x (指数函数求导法则 (as)=aslna(a^s)' = a^s \ln a)。
    5. 所以 Γ(s)=0+xs1exlnxdx\Gamma'(s) = \int_0^{+\infty} x^{s-1} e^{-x} \ln x \, dx
    6. 进一步:继续求导,nn 阶导数就是乘 nnlnx\ln x
    7. Γ(n)(s)=0+xs1ex(lnx)ndx\Gamma^{(n)}(s) = \int_0^{+\infty} x^{s-1} e^{-x} (\ln x)^n \, dx

T4. 证明 lims+Γ(s)=+\displaystyle \lim_{s \to +\infty} \Gamma(s) = +\infty

  • 直观思路Γ(n)=(n1)!\Gamma(n) = (n-1)!,当 nn 很大时,阶乘趋向无穷大。
  • 严格证明
    • x[1,+)x \in [1, +\infty) 时,积分部分 1+xs1exdx\int_1^{+\infty} x^{s-1} e^{-x} dx
    • ss 很大时,选取一个子区间 [2,3][2, 3]。在该区间上 xs12s1x^{s-1} \ge 2^{s-1}
    • Γ(s)>232s1exdx=2s1(e2e3)\Gamma(s) > \int_2^3 2^{s-1} e^{-x} dx = 2^{s-1} (e^{-2} - e^{-3})
    • s+s \to +\infty 时,2s1+2^{s-1} \to +\infty,常数 (e2e3)>0(e^{-2}-e^{-3}) > 0
    • 所以整体趋向 ++\infty

T5. 计算 01lnΓ(x)dx\displaystyle \int_0^1 \ln \Gamma(x) \, dx

这是一个经典的高难度积分。

  • 步骤
    1. 利用对称性,设 I=01lnΓ(x)dxI = \int_0^1 \ln \Gamma(x) dx
    2. t=1xt = 1-x,则 I=01lnΓ(1x)dxI = \int_0^1 \ln \Gamma(1-x) dx
    3. 两式相加:2I=01[lnΓ(x)+lnΓ(1x)]dx=01ln[Γ(x)Γ(1x)]dx2I = \int_0^1 [\ln \Gamma(x) + \ln \Gamma(1-x)] dx = \int_0^1 \ln [\Gamma(x)\Gamma(1-x)] dx
    4. 利用余元公式 Γ(x)Γ(1x)=πsinπx\Gamma(x)\Gamma(1-x) = \frac{\pi}{\sin \pi x}
    5. 2I=01lnπsinπxdx=01(lnπlnsinπx)dx2I = \int_0^1 \ln \frac{\pi}{\sin \pi x} dx = \int_0^1 (\ln \pi - \ln \sin \pi x) dx
    6. 第一部分 01lnπdx=lnπ\int_0^1 \ln \pi dx = \ln \pi
    7. 第二部分:令 u=πxu = \pi x01lnsinπxdx=1π0πlnsinudu\int_0^1 \ln \sin \pi x dx = \frac{1}{\pi} \int_0^\pi \ln \sin u du
    8. 已知经典积分 0πlnsinudu=πln2\int_0^\pi \ln \sin u du = -\pi \ln 2
    9. 所以 2I=lnπ(ln2)=lnπ+ln2=ln(2π)2I = \ln \pi - (-\ln 2) = \ln \pi + \ln 2 = \ln(2\pi)
    10. I=12ln(2π)I = \frac{1}{2} \ln(2\pi)
  • 答案12ln(2π)\frac{1}{2} \ln(2\pi)

T7. 反常重积分 Ω\Omega

  • 题目Ωdxdydz1+xα+yβ+zγ\iiint_\Omega \frac{dx dy dz}{1 + x^\alpha + y^\beta + z^\gamma}
  • 方法:广义球面坐标变换(Dirichlet 积分技巧)。
    1. u=xα,v=yβ,w=zγu = x^\alpha, v = y^\beta, w = z^\gamma
    2. x=u1/α,dx=1αu1/α1dux = u^{1/\alpha}, dx = \frac{1}{\alpha} u^{1/\alpha - 1} du。同理处理 y,zy, z
    3. 区域 Ω\Omega 变为 u,v,w>0u,v,w > 0
    4. I=1αβγu1α1v1β1w1γ11+u+v+wdudvdwI = \frac{1}{\alpha\beta\gamma} \iiint \frac{u^{\frac{1}{\alpha}-1} v^{\frac{1}{\beta}-1} w^{\frac{1}{\gamma}-1}}{1 + u + v + w} du dv dw
  • 收敛条件
    • 分母增长阶数为 11,分子总体阶数为 1α+1β+1γ3\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} - 3
    • 对于无穷远处收敛,需要总阶数小于 1-1(类似三维空间 1rk\frac{1}{r^k} 需要 k>3k>3 收敛,这里分母是一次,所以需要分子非常小?不,其实可以转化为 Gamma 函数)。
    • 该积分为 Liouville 积分形式。利用公式: =Γ(1/α)Γ(1/β)Γ(1/γ)Γ(1/α+1/β+1/γ)0t1/α+1/β+1/γ11+tdt\iiint \dots = \frac{\Gamma(1/\alpha)\Gamma(1/\beta)\Gamma(1/\gamma)}{\Gamma(1/\alpha+1/\beta+1/\gamma)} \int_0^\infty \frac{t^{1/\alpha+1/\beta+1/\gamma - 1}}{1+t} dt
    • 最后的单积分要收敛,需要指数 s=1α+1β+1γ<1s = \frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} < 1
  • 计算值
    • 1α+1β+1γ<1\frac{1}{\alpha} + \frac{1}{\beta} + \frac{1}{\gamma} < 1 时,
    • I=1αβγΓ(1/α)Γ(1/β)Γ(1/γ)Γ(S)Γ(S)Γ(1S)I = \frac{1}{\alpha\beta\gamma} \frac{\Gamma(1/\alpha)\Gamma(1/\beta)\Gamma(1/\gamma)}{\Gamma(S)} \cdot \Gamma(S)\Gamma(1-S) (其中 S=1/α+1/β+1/γS = 1/\alpha+1/\beta+1/\gamma)。
    • 化简得 I=1αβγΓ(1/α)Γ(1/β)Γ(1/γ)Γ(1(1α+1β+1γ))I = \frac{1}{\alpha\beta\gamma} \Gamma(1/\alpha)\Gamma(1/\beta)\Gamma(1/\gamma) \Gamma(1 - (\frac{1}{\alpha}+\frac{1}{\beta}+\frac{1}{\gamma}))

T9. 证明 0π2tanαxdx=π2cosαπ2\displaystyle \int_0^{\frac{\pi}{2}} \tan^\alpha x \, dx = \frac{\pi}{2 \cos \frac{\alpha \pi}{2}}

  • 步骤
    1. tanαx=sinαxcosαx\tan^\alpha x = \sin^\alpha x \cos^{-\alpha} x
    2. 利用 T1(6) 的 BB 函数三角形式公式。
    3. 原式 =12B(α+12,α+12)= \frac{1}{2} B(\frac{\alpha+1}{2}, \frac{-\alpha+1}{2})
    4. p=1+α2p = \frac{1+\alpha}{2},则 1p=11+α2=1α21-p = 1 - \frac{1+\alpha}{2} = \frac{1-\alpha}{2}。恰好对应。
    5. 利用余元公式:12πsin(1+α2π)\frac{1}{2} \cdot \frac{\pi}{\sin(\frac{1+\alpha}{2}\pi)}
    6. sin(π2+απ2)=cos(απ2)\sin(\frac{\pi}{2} + \frac{\alpha\pi}{2}) = \cos(\frac{\alpha\pi}{2})
    7. 得证:π2cosαπ2\frac{\pi}{2 \cos \frac{\alpha \pi}{2}}

例子 1.1 - 1.3 讲解

例子 1.1: 01xa(1xb)cdx\int_0^1 x^a (1 - x^b)^c \, dx

  • t=xbx=t1/bt = x^b \Rightarrow x = t^{1/b}
  • dx=1bt1b1dtdx = \frac{1}{b} t^{\frac{1}{b}-1} dt
  • 代入:01ta/b(1t)c1bt1/b1dt=1b01ta+1b1(1t)cdt\int_0^1 t^{a/b} (1-t)^c \frac{1}{b} t^{1/b - 1} dt = \frac{1}{b} \int_0^1 t^{\frac{a+1}{b}-1} (1-t)^c dt
  • 结果:1bB(a+1b,c+1)\frac{1}{b} B(\frac{a+1}{b}, c+1)

例子 1.2: 01x81x3dx\int_0^1 x^8 \sqrt{1 - x^3} \, dx

  • 对应上题,a=8,b=3,c=1/2a=8, b=3, c=1/2
  • 结果:13B(8+13,12+1)=13B(3,32)\frac{1}{3} B(\frac{8+1}{3}, \frac{1}{2}+1) = \frac{1}{3} B(3, \frac{3}{2})
  • 计算:13Γ(3)Γ(3/2)Γ(9/2)=13212π72523212π=13110516=16315\frac{1}{3} \frac{\Gamma(3)\Gamma(3/2)}{\Gamma(9/2)} = \frac{1}{3} \frac{2 \cdot \frac{1}{2}\sqrt{\pi}}{\frac{7}{2}\frac{5}{2}\frac{3}{2}\frac{1}{2}\sqrt{\pi}} = \frac{1}{3} \frac{1}{\frac{105}{16}} = \frac{16}{315}

例子 1.3: 三叶玫瑰线面积

  • 面积公式(极坐标):S=12ρ2dθS = \frac{1}{2} \int \rho^2 d\theta
  • 这里 x,yx,y 给出的是参数方程,我们将其转为极坐标。注意到 x=ρcosθ,y=ρsinθx = \rho \cos \theta, y = \rho \sin \theta,对比题目 ρ=acos3θ\rho = a \cos 3\theta
  • 因为有三片叶子,我们可以算一片(θ[π/6,π/6]\theta \in [-\pi/6, \pi/6])然后乘 3。或者直接利用周期性。
  • θ\theta 从 0 到 2π2\pi 会画出完整的花。
  • S=120π(acos3θ)2dθS = \frac{1}{2} \int_0^\pi (a \cos 3\theta)^2 d\theta (注意区间重复性,通常三叶玫瑰线 0π0 \to \pi 即可画完,再往后是重复。如果是 2π2\pi,可能算了两次,题目给定 2π2\pi 则需确认是否覆盖)。
  • 一般计算:S=12a20πcos23θdθS = \frac{1}{2} a^2 \int_0^\pi \cos^2 3\theta d\theta
  • 利用 Walli's 公式或倍角公式,0πcos2kxdx=π/2\int_0^\pi \cos^2 kx dx = \pi/2
  • 结果 S=12a2π2=πa24S = \frac{1}{2} a^2 \cdot \frac{\pi}{2} = \frac{\pi a^2}{4}

第三部分:P263 第一类曲线积分 T1 & T2

T1. 求下列第一类曲线积分

(1) 三角形 O(0,0),A(1,0),B(0,1)O(0,0), A(1,0), B(0,1)

  • 积分 L(x+y)ds\int_L (x+y) ds 分三段算。
    1. OA(y=0,x:01)OA (y=0, x: 0\to 1): ds=dxds=dx01xdx=1/2\int_0^1 x dx = 1/2
    2. AB(y=1x,x:10)AB (y=1-x, x: 1\to 0): 直线 y=x+1y=-x+1ds=12+(1)2dx=2dxds = \sqrt{1^2+(-1)^2}dx = \sqrt{2}|dx|。注意第一类曲线积分下限小上限大。或者直接参数化 x=t,y=1t,t:10x=t, y=1-t, t: 1\to 0 是错的,应该用长度参数。简单说,把线段拉直积分。 在 ABAB 上,函数值 x+y=x+(1x)=1x+y = x+(1-x) = 1。线段长是 2\sqrt{2}。积分 = 1×2=21 \times \sqrt{2} = \sqrt{2}
    3. BO(x=0,y:10)BO (x=0, y: 1\to 0): ds=dyds=dy。函数值 x+y=yx+y=y01ydy=1/2\int_0^1 y dy = 1/2
  • 总和:1/2+2+1/2=1+21/2 + \sqrt{2} + 1/2 = 1 + \sqrt{2}

(2) 单位圆 x2+y2=1x^2+y^2=1,求 Lyds\int_L |y| ds

  • 参数化:x=cost,y=sint,t[0,2π]x=\cos t, y=\sin t, t \in [0, 2\pi]
  • ds=1dtds = 1 dt
  • 原式 =02πsintdt= \int_0^{2\pi} |\sin t| dt
  • 利用对称性,=40π/2sintdt=4[cost]0π/2=4(0(1))=4= 4 \int_0^{\pi/2} \sin t dt = 4 [-\cos t]_0^{\pi/2} = 4(0 - (-1)) = 4

(3) 星形线 x2/3+y2/3=a2/3x^{2/3} + y^{2/3} = a^{2/3},求 Lx1/3ds\int_L |x|^{1/3} ds

  • 参数化:x=acos3t,y=asin3t,t[0,2π]x = a \cos^3 t, y = a \sin^3 t, t \in [0, 2\pi]
  • dsdsx=3acos2tsintx' = -3a \cos^2 t \sin ty=3asin2tcosty' = 3a \sin^2 t \cos tds=x2+y2dt=3asintcostdtds = \sqrt{x'^2 + y'^2} dt = 3a |\sin t \cos t| dt
  • 利用对称性,只算第一象限 (t:0π/2t: 0 \to \pi/2) 乘 4。
  • 函数 x1/3=(acos3t)1/3=a1/3cost|x|^{1/3} = (a \cos^3 t)^{1/3} = a^{1/3} \cos t
  • 积分 =40π/2a1/3cost3asintcostdt=12a4/30π/2cos2tsintdt= 4 \int_0^{\pi/2} a^{1/3} \cos t \cdot 3a \sin t \cos t \, dt = 12 a^{4/3} \int_0^{\pi/2} \cos^2 t \sin t \, dt
  • u=costu = \cos t=12a4/301u2du=12a4/313=4a4/3= 12 a^{4/3} \int_0^1 u^2 du = 12 a^{4/3} \cdot \frac{1}{3} = 4 a^{4/3}

(4) 双纽线 (x2+y2)2=x2y2(x^2+y^2)^2 = x^2-y^2,求 Lxds\int_L |x| ds

  • 极坐标方程:r2=cos2θr^2 = \cos 2\theta。对称性,只算第一象限半个叶子 (θ:0π/4\theta: 0 \to \pi/4) 乘 4。
  • dsds 公式(极坐标):r2+(r)2dθ\sqrt{r^2 + (r')^2} d\theta2rr=2sin2θr=sin2θr2r r' = -2\sin 2\theta \Rightarrow r' = -\frac{\sin 2\theta}{r}ds=r2+sin22θr2dθ=r4+sin22θr2dθ=cos22θ+sin22θr2dθ=1rdθds = \sqrt{r^2 + \frac{\sin^2 2\theta}{r^2}} d\theta = \sqrt{\frac{r^4 + \sin^2 2\theta}{r^2}} d\theta = \sqrt{\frac{\cos^2 2\theta + \sin^2 2\theta}{r^2}} d\theta = \frac{1}{r} d\theta。 或者更简单的:双纽线弧长微分 ds=1cos2θdθds = \frac{1}{\sqrt{\cos 2\theta}} d\theta
  • x=rcosθ=cos2θcosθ|x| = r \cos \theta = \sqrt{\cos 2\theta} \cos \theta
  • 积分 =40π/4(cos2θcosθ)1cos2θdθ=40π/4cosθdθ= 4 \int_0^{\pi/4} (\sqrt{\cos 2\theta} \cos \theta) \cdot \frac{1}{\sqrt{\cos 2\theta}} d\theta = 4 \int_0^{\pi/4} \cos \theta d\theta
  • =4[sinθ]0π/4=422=22= 4 [\sin \theta]_0^{\pi/4} = 4 \cdot \frac{\sqrt{2}}{2} = 2\sqrt{2}

(5) 螺旋线 x=acost,y=asint,z=btx=a \cos t, y=a \sin t, z=bt

  • x=asint,y=acost,z=bx'=-a \sin t, y'=a \cos t, z'=b
  • ds=a2+b2dtds = \sqrt{a^2 + b^2} dt (常数)。
  • 被积函数 x2+y2+z2=a2+(bt)2x^2+y^2+z^2 = a^2 + (bt)^2
  • 积分 02π(a2+b2t2)a2+b2dt\int_0^{2\pi} (a^2 + b^2 t^2) \sqrt{a^2+b^2} dt
  • =a2+b2[a2t+b2t33]02π=a2+b2(2πa2+8π3b23)= \sqrt{a^2+b^2} [ a^2 t + \frac{b^2 t^3}{3} ]_0^{2\pi} = \sqrt{a^2+b^2} (2\pi a^2 + \frac{8\pi^3 b^2}{3})

(6) 曲线 x=t,y=223t3/2,z=12t2x=t, y=\frac{2\sqrt{2}}{3}t^{3/2}, z=\frac{1}{2}t^2

  • x=1,y=2t1/2,z=tx'=1, y'=\sqrt{2}t^{1/2}, z'=t
  • ds=1+2t+t2dt=(1+t)2dt=(1+t)dtds = \sqrt{1 + 2t + t^2} dt = \sqrt{(1+t)^2} dt = (1+t) dt (因为 t>0t>0)。
  • 被积函数 xyz=t223t3/212t2=23t9/2xyz = t \cdot \frac{2\sqrt{2}}{3}t^{3/2} \cdot \frac{1}{2}t^2 = \frac{\sqrt{2}}{3} t^{9/2}
  • 积分 0123t9/2(1+t)dt=2301(t9/2+t11/2)dt\int_0^1 \frac{\sqrt{2}}{3} t^{9/2} (1+t) dt = \frac{\sqrt{2}}{3} \int_0^1 (t^{9/2} + t^{11/2}) dt
  • =23(211+213)=22313+11143=22324143=162143= \frac{\sqrt{2}}{3} (\frac{2}{11} + \frac{2}{13}) = \frac{2\sqrt{2}}{3} \frac{13+11}{143} = \frac{2\sqrt{2}}{3} \frac{24}{143} = \frac{16\sqrt{2}}{143}

(7) 球面 x2+y2+z2=a2x^2+y^2+z^2=a^2 与平面 x+y+z=0x+y+z=0 交线

  • 这是一个过原点的平面截球面,得到的是大圆,半径为 aa
  • 被积函数 (xy+yz+zx)(xy+yz+zx)
  • 利用代数恒等式:(x+y+z)2=x2+y2+z2+2(xy+yz+zx)(x+y+z)^2 = x^2+y^2+z^2 + 2(xy+yz+zx)
  • 在曲线上,满足 x+y+z=0x+y+z=0x2+y2+z2=a2x^2+y^2+z^2=a^2
  • 代入:0=a2+2(xy+yz+zx)0 = a^2 + 2(xy+yz+zx)
  • 所以被积函数 xy+yz+zx=a22xy+yz+zx = -\frac{a^2}{2} (常数!)。
  • 积分 =L(a22)ds=a22(大圆周长)= \int_L (-\frac{a^2}{2}) ds = -\frac{a^2}{2} \cdot (\text{大圆周长})
  • 周长 =2πa= 2\pi a
  • 结果 =a222πa=πa3= -\frac{a^2}{2} \cdot 2\pi a = -\pi a^3

T2. 椭圆质量,线密度 ρ=y\rho = |y|

  • 参数化:x=acost,y=bsintx=a \cos t, y=b \sin t
  • ds=a2sin2t+b2cos2tdtds = \sqrt{a^2 \sin^2 t + b^2 \cos^2 t} dt
  • 质量 M=02πbsinta2sin2t+b2cos2tdtM = \int_0^{2\pi} |b \sin t| \sqrt{a^2 \sin^2 t + b^2 \cos^2 t} dt
  • 利用对称性,上下左右对称,算第一象限 (0π/20 \to \pi/2) 乘 4。
  • M=40π/2bsinta2sin2t+b2cos2tdtM = 4 \int_0^{\pi/2} b \sin t \sqrt{a^2 \sin^2 t + b^2 \cos^2 t} dt
  • 技巧:把根号里的 sin2t\sin^2 t 换成 1cos2t1-\cos^2 t=4b0π/2sinta2(a2b2)cos2tdt= 4b \int_0^{\pi/2} \sin t \sqrt{a^2 - (a^2-b^2)\cos^2 t} dt
  • u=cost,du=sintdtu = \cos t, du = -\sin t dt=4b01a2(a2b2)u2du= 4b \int_0^1 \sqrt{a^2 - (a^2-b^2)u^2} du
  • c2=a2b2c^2 = a^2-b^2 (若 a>ba>b)。积分形式 a2c2u2du\int \sqrt{a^2 - c^2 u^2} du
  • 这是一个标准积分:A2x2dx=x2A2x2+A22arcsinxA\int \sqrt{A^2-x^2} dx = \frac{x}{2}\sqrt{A^2-x^2} + \frac{A^2}{2}\arcsin\frac{x}{A}
  • 稍微复杂,但这道题如果 a=ba=b (圆) 就很简单。如果 aba \neq b,结果含 arcsin\arcsin 或对数。
  • 计算结果(假设 a>ba>b): M=2b2+2ab2a2b2arcsina2b2aM = 2b^2 + \frac{2ab^2}{\sqrt{a^2-b^2}} \arcsin \frac{\sqrt{a^2-b^2}}{a}(如果老师没要求这么细,列出积分式子通常也能拿大部分分)
書體

本站所載,間有由 AI 所生成者。其辭義真偽,請君自審之。